Verordening (EG) nr. 80/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 14 januari 2009 inzake een gedragscode voor geautomatiseerde boekingssystemen en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad (Voor de EER relevante tekst)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 71 en artikel 80, lid 2,
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité1,
Na raadpleging van het Comité van de Regio’s,
Gezien het advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming2,
Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag3,
(1) Verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad van 24 juli 1989 betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen4 heeft er in belangrijke mate toe bijgedragen dat in een geautomatiseerde boekingssysteem (hierna „CRS” genoemd) aan luchtvaartmaatschappijen eerlijke en niet-discriminerende voorwaarden worden gewaarborgd, waardoor ook de belangen van de consumenten worden beschermd.
(2) Een groot deel van de plaatsreserveringen bij luchtvaartmaatschappijen gebeurt nog steeds via CRS.
(3) In het licht van de technologische en marktontwikkelingen kan het regelgevingskader grondig worden vereenvoudigd en kan aan systeemverkopers en luchtvaartmaatschappijen meer flexibiliteit worden geboden om te onderhandelen over de aangerekende boekingsvergoeding en tariefinhoud. Hierdoor zouden zij soepeler dienen in te kunnen spelen op de behoeften en vragen van reisbureaus en klanten en kunnen zij de distributie van hun vervoersproducten optimaliseren.
(4) In de huidige marktcontext is er echter nog steeds behoefte aan een aantal regels inzake CRS voor vervoersproducten om misbruiken van concurrentiepositie tegen te gaan en te waarborgen dat de consument neutrale informatie ontvangt.
(5) De weigering door moedermaatschappijen om dezelfde informatie over dienstregelingen, tarieven en beschikbare plaatsen/capaciteit aan andere dan hun eigen systemen door te geven en om boekingen via deze andere systemen te aanvaarden, kan de concurrentie tussen CRS-sen ernstig verstoren.
(6) Er dient daadwerkelijke concurrentie tussen deelnemende vervoersmaatschappijen en moedermaatschappijen te worden gehandhaafd, en het beginsel van non-discriminatie tussen luchtvaartmaatschappijen dient te worden gerespecteerd, ongeacht of ze aan CRS deelnemen of niet.
(7) Moedermaatschappijen dienen zich aan specifieke regels te houden, teneinde voor transparante en vergelijkbare concurrentievoorwaarden op de markt te zorgen.
(8) Verkopers van systemen moeten ervoor zorgen dat er een duidelijke scheiding bestaat tussen het CRS en het interne reserveringsysteem van een luchtvaartmaatschappij of enig ander reservatiesysteem en mogen distributiefaciliteiten niet uitsluitend verlenen aan hun moedermaatschappijen zodat de moedermaatschappij geen bevoorrechte toegang tot het CRS geniet.
(9) Om de belangen van de consument te beschermen, mag op het eerste scherm van een CRS uitsluitend objectieve informatie worden aangeboden en moet gelijke toegang worden gewaarborgd tot de gegevens over alle deelnemende luchtvaartmaatschappijen zodat bepaalde luchtvaartmaatschappijen niet worden bevoordeeld.
(10) Het gebruik van een neutraal scherm vergroot de transparantie van de door de deelnemende vervoersmaatschappijen aangeboden vervoersproducten en -diensten, en het vertrouwen van de consument.
(11) Systeemverkopers moeten ervoor zorgen dat alle deelnemende maatschappijen op niet-discriminerende basis kunnen beschikken over de marketinggegevens uit CRS, waarbij ervoor dient te worden gezorgd dat vervoersondernemingen deze gegevens niet onrechtmatig kunnen gebruiken om de keuze van de reisagent of van de consument te beïnvloeden.
(12) Een akkoord tussen abonnees en de systeemverkoper over de Marketing Information Data Tapes („MIDT”) mag een compensatieregeling voor abonnees omvatten.
(13) Het aanbieden van informatie over spoorvervoer en de combinatie trein + vliegtuig op CRS-schermen moet worden bevorderd.
(14) Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap (herschikking)5, moeten de door de luchtvaartmaatschappijen bekendgemaakte tarieven alle toepasselijke belastingen en heffingen, toeslagen en vergoedingen omvatten, die onvermijdbaar en voorzienbaar zijn. In de tarieven waarover CRS-schermen informatie verstrekken, moeten dezelfde prijselementen begrepen zijn, zodat reisagenten deze informatie aan hun klanten kunnen meedelen.
(15) Informatie over busdiensten voor luchtvervoerproducten of in luchtvervoerproducten geïntegreerde spoorvervoerproducten dient in de toekomst op het hoofdscherm van CRS te worden vermeld.
(16) CRS-sen dienen gestimuleerd te worden om in de toekomst gemakkelijk te begrijpen informatie over de CO2-uitstoot en het brandstofverbruik van de vlucht te verstrekken. Dit zou kunnen gebeuren in de vorm van gegevens betreffende het gemiddelde brandstofverbruik per persoon, uitgedrukt in liter per 100 km, en de gemiddelde CO2-uitstoot per persoon, uitgedrukt in gram per kilometer, eventueel aangevuld met een vergelijking met gegevens betreffende de beste alternatieve trein- of busverbinding voor reistrajecten van minder dan vijf uur.
(17) Luchtvaartmaatschappijen uit de Gemeenschap en derde landen moeten ten aanzien van CRS-diensten op gelijke voet worden behandeld.
(18) Om een correcte tenuitvoerlegging van deze verordening te waarborgen, dient de Commissie over passende handhavingsinstrumenten te beschikken, waaronder de mogelijkheid om, op eigen initiatief of naar aanleiding van een klacht, een onderzoek te openen naar eventuele inbreuken, de betrokken onderneming te gelasten een einde te maken aan de inbreuk alsmede om boetes op te leggen.
(19) De Commissie moet een geregeld toezicht houden op de toepassing van deze verordening en in het bijzonder op de doeltreffendheid ervan voor de voorkoming van concurrentievervalsende en discriminerende praktijken op de markt voor distributie van reisdiensten via CRS, met name waar het gaat om vervoersmaatschappijen met nauwe banden met systeemverkopers.
(20) Deze verordening laat de toepassing van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag onverlet. Deze verordening is een aanvulling op de algemene concurrentieregels, die onverkort blijven gelden voor misbruiken van concurrentiepositie zoals inbreuken op de antitrustvoorschriften of misbruik van een machtspositie.
(21) De bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens valt onder Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens6. De bepalingen van deze verordening vormen een specificatie van en een aanvulling op Richtlijn 95/46/EG met betrekking tot de activiteiten van een CRS.
(22) Verordening (EG) nr. 2299/89 moet worden ingetrokken,
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp en toepassingsgebied
Deze verordening is van toepassing op geautomatiseerde boekingssystemen („CRS”) die luchtvervoersproducten bevatten die in de Gemeenschap worden aangeboden en/of gebruikt.
Deze verordening is eveneens van toepassing op spoorwegvervoerproducten die naast de luchtvervoerproducten in het hoofdscherm van een CRS worden geïntegreerd, wanneer die in de Gemeenschap ervan worden aangeboden of gebruikt.
Artikel 2 - Definities
In deze verordening wordt verstaan onder:
- 1. „vervoerproduct”: het vervoer van een passagier tussen twee luchthavens of treinstations;
-
2.
„geregelde luchtdienst”: een reeks vluchten die elk alle volgende kenmerken bezitten:
- a) op elke vlucht worden individueel plaatsen en/of capaciteit voor het vervoer van vracht of post tegen betaling ter beschikking van het publiek gesteld (rechtstreeks bij de luchtvaartmaatschappij of via erkende agenten);
-
b)
zij worden uitgevoerd om het vervoer tussen steeds dezelfde twee of meer luchthavens te verzorgen:
-
hetzij volgens een gepubliceerde dienstregeling, of
-
hetzij met een zodanige regelmaat of frequentie dat zij duidelijk een systematische reeks vormen;
-
- 3. „tarieven”: de prijzen die passagiers aan luchtvaartmaatschappijen, spoorwegondernemingen, hun agenten of andere ticketverkopers dienen te betalen om gebruik te maken van hun vervoersdiensten alsmede de voorwaarden waaronder deze prijzen gelden, met inbegrip van aan agentschappen aangeboden vergoedingen en voorwaarden alsmede andere aanvullende diensten;
- 4. „geautomatiseerd boekingssysteem” of „CRS”: geautomatiseerd systeem dat informatie bevat over onder meer dienstregelingen, beschikbaarheid en tarieven van meer dan één luchtvaartmaatschappij, met of zonder de mogelijkheid plaatsen te reserveren of tickets af te geven, in zoverre bepaalde of alle diensten voor abonnees beschikbaar zijn;
- 5. „systeemverkoper”: onderneming en haar filialen die verantwoordelijk zijn voor de exploitatie of het op de markt brengen van een CRS;
- 6. „distributiefaciliteiten”: faciliteiten die een systeemverkoper verleent om inlichtingen over dienstregelingen, beschikbare plaatsen/capaciteit, tarieven en bijbehorende diensten van luchtvaartmaatschappijen en spoorwegondernemingen te verstrekken, boekingen te verrichten en/of tickets af te geven, en voor andere bijbehorende diensten;
- 7. „moedermaatschappij”: luchtvaartmaatschappij of spoorwegonderneming die direct of indirect, alleen of samen met anderen, zeggenschap over een systeemverkoper heeft of deelneemt in het kapitaal van een systeemverkoper met rechten of een vertegenwoordiging in de raad van bestuur, de raad van toezicht of enig ander bestuursorgaan van een systeemverkoper, alsmede elke luchtvaartmaatschappij waarover zij daadwerkelijk zeggenschap heeft;
- 8. „deelneming in het kapitaal van een systeemverkoper met rechten of een vertegenwoordiging in de raad van bestuur, de raad van toezicht of enig ander bestuursorgaan daarvan”: een belegging waaraan rechten of vertegenwoordiging in de raad van bestuur, de raad van toezicht of enig ander bestuursorgaan van een systeemverkoper verbonden zijn en die de mogelijkheid biedt om, alleen of samen met anderen beslissende invloed uit te oefenen op de bedrijfsvoering van de systeemverkoper;
-
9.
„zeggenschap”: relatie gebaseerd op rechten, overeenkomsten of andere middelen die, afzonderlijk of in combinatie en gelet op de desbetreffende feitelijke of juridische omstandigheden, de mogelijkheid bieden om beslissende invloed uit te oefenen op een onderneming, meer bepaald via:
- a) eigendom of het recht om alle of een gedeelte van de activa van een onderneming te gebruiken;
- b) rechten of overeenkomsten waardoor een beslissende invloed kan worden uitgeoefend op de samenstelling, het stemgedrag of de besluitvorming van de organen van een onderneming;
- 10. „deelnemende vervoersmaatschappij”: luchtvaartmaatschappij of spoorwegonderneming die met een systeemverkoper een overeenkomst heeft gesloten voor de distributie van haar vervoersproducten via een CRS;
- 11. „abonnee”: een persoon of een onderneming die geen deelnemende luchtvaartmaatschappij is, die in het kader van een contract met een systeemverkoper gebruik maakt van een CRS met het oog op de reservering van luchtvervoerproducten en gerelateerde producten namens een klant;
- 12. „hoofdscherm”: een volledige en neutrale weergave van de gegevens over de vervoersdiensten tussen telkens twee steden, binnen een specifieke tijdsspanne;
- 13. „ticket”: geldig document dat recht geeft op vervoer of een gelijkwaardig document in immateriële vorm, dat door de luchtvaartmaatschappij, spoorwegonderneming of een erkende agent is uitgegeven of toegestaan;
- 14. „gecombineerd product”: een van te voren samengestelde combinatie van een vervoersproduct met andere niet-vervoersgerelateerde aanvullende diensten, die tegen een enkele prijs wordt aangeboden;
- 15. „boekingsvergoeding”: de prijs die luchtvaartmaatschappijen aan systeemverkopers dienen te betalen voor de door het CRS verrichte diensten.
Artikel 3 - Relatie met vervoersondernemingen
Een systeemverkoper
- a) mag geen onbillijke en/of ongerechtvaardigde voorwaarden koppelen aan een contract met een deelnemende vervoersonderneming of eisen dat die onderneming instemt met aanvullende voorwaarden die naar hun aard of volgens het handelsgebruik geen verband houden met deelneming aan zijn CRS;
- b) mag voor deelneming aan zijn CRS niet als voorwaarde stellen dat een deelnemende vervoersonderneming niet terzelfder tijd aan een ander systeem deelneemt of dat een deelnemende vervoersonderneming geen vrij gebruik mag maken van alternatieve reserveringssystemen, zoals haar eigen internetboekingssysteem en callcentra.
Artikel 4 - Distributiefaciliteiten
Artikel 5 - Schermen
Artikel 6 - Relatie met abonnees
Artikel 7 - Marketinginformatiedatatapes („MIDT”)
Artikel 8 - Gelijkwaardige behandeling in derde landen
Artikel 9 - Door deelnemende vervoersondernemingen verstrekte gegevens
Artikel 10 - Specifieke regels voor moedermaatschappijen
Artikel 11 - Verwerking van, toegang tot en opslaan van persoonsgegevens
Artikel 12 - Controlerende instantie en gecontroleerd verslag
Artikel 13 - Inbreuken
Artikel 14 - Onderzoeksbevoegdheden
Artikel 15 - Geldboetes
Artikel 16 - Procedures
De Commissie mag informatie die zij bij de toepassing van deze verordening heeft ingewonnen en die door haar aard onder het beroepsgeheim valt, niet openbaar maken.
Personen die overeenkomstig de bepalingen van deze verordening informatie meedelen aan de Commissie, delen, met opgave van redenen, duidelijk mee welke elementen zij als vertrouwelijk beschouwen, en verstrekken de Commissie binnen de door haar vastgestelde termijn een afzonderlijke, niet-vertrouwelijke versie van die informatie.
Wanneer de Commissie van oordeel is dat er op grond van de informatie waarover zij beschikt onvoldoende redenen zijn om gevolg te geven aan een klacht, stelt zij de klager in kennis van deze redenen alsmede van de termijn waarbinnen hij zijn standpunt schriftelijk kan meedelen.
Indien de klager zijn standpunt binnen de door de Commissie vastgestelde termijn kenbaar maakt en de schriftelijke toelichting van de klager niet leidt tot een andere beoordeling van de klacht, wordt de klacht bij beschikking van de Commissie verworpen. Indien de klager zijn standpunt niet binnen de door de Commissie vastgestelde termijn kenbaar maakt, wordt de klacht geacht te zijn ingetrokken.
Wanneer de Commissie haar punten van bezwaar kenbaar maakt, verstrekt zij de klager een afschrift van de niet-vertrouwelijke versie daarvan en stelt zij een termijn vast waarbinnen hij schriftelijk zijn standpunt kan meedelen.
Artikel 17 - Intrekking
Artikel 18 - Herziening
Artikel 19 - Inwerkingtreding
-
PB C 224 van 30.8.2008, blz. 57.
(terug) -
PB C 233 van 11.9.2008, blz. 1.
(terug) -
Advies van het Europees Parlement van 4 september 2008 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 16 december 2008.
(terug) -
PB L 220 van 29.7.1989, blz. 1.
(terug) -
PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3.
(terug) -
PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.
(terug) -
PB L 344 van 27.12.2005, blz. 15.
(terug)